Chhatrapati Sambhaji and Akbar the Son of Aurangzeb

छत्रपती संभाजी महाराज आणि औरंगजेब चा मुलगा अकबर

Chhatrapati Sambhaji and Akbar the Son of Aurangzeb

अकबर हा औरंगजेब चा आणि त्याची बेगम दिलरस बानु चा मुलगा होता. सत्तेच्या मोहातून औरंगजेबाने आपल्या वडिलांचा म्हणजेच शहाजहान याचा आणि सख्या भावांचा जीव घेतला होता. औरंगजेब हे क्रूरकृत्य आपल्याबरोबर पण करू शकतो असे अकबराला वाटू लागले. त्याच वेळी राजपुतांनी औरंगजेब विरुद्ध बंद केला होता. हे राजपूत अकबर ला आपल्यात सहभागी करून घेण्यात यशस्वी झाले होते. राजपुतांच्या मदतीने अकबर आपल्या जन्मदात्या वर चाल करून गेला. परंतु औरंगजेबाच्या कट कारस्थानांमुळे त्याची हि चाल यशस्वी झाली नाही. त्यानंतर अकबर हा स्वतःच्या बापा विरुद्ध बंड करून दिल्ली सोडून निघून गेला.

संपुर्ण हिंदुस्थानात आलमगीर औरंगजेब याच्या बरोबर टक्कर घेऊ शकेल असा एकच सिंहाचा छावा होता. तो म्हणजे छत्रपती संभाजी महाराज. हे अकबराला माहित होते. या मुळेच अकबर शंभूराजांच्या भेटीसाठी महाराष्ट्रात आला होता आणि संभाजी महाराजांच्या भेटीसाठी अतुर होता. अकबरा बरोबर दुर्गादास राठोड हा रजपूत अकबर बरोबर आला होता.

भेटीचे बरेच खलिते पाठवल्या नंतर छत्रपती शंभूराजांनी अकबराची भेट घेतली. अकबराने आपला मनसुबा महाराजांकडे व्यक्त केला. अकबर ला पुन्हा एकदा दिल्लीवर चालून जायचे होते आणि अकबर ची इच्छा होती कि संभाजी महाराजांनी आपले सैन्य आणि पैसा या गोष्टी साठी द्यावा. छत्रपती या गोष्टी साठी तयार झालेही असते परंतु याच वेळीस छत्रपती संभाजी ५ वेग वेगळ्या शत्रूंबरोबर झुंजत होते. त्यामुळे त्यांनी अकबराला थोडे महिने थांबण्याचा सल्ला दिला. त्या प्रमाणे अकबर महाराष्ट्रात थांबलाहि.

परंतु नंतर शंभूराजांच्या मदतीने तो पर्शिया ला निघून गेला.

Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj

कट-कारस्थान करणाऱ्या मंत्रांना शिक्षा

औरंगजेबाचा मुलगा अकबर स्वतःच्या बापाविरुद्ध बंड करून महाराष्ट्रात आला होता. संपूर्ण हिंदुस्थानात औरंगजेबाशी टक्कर घेऊ शकेल असा सिंहाचा छावा एकच होता तो म्हणजे संभाजी महाराज. त्यामुळेच अकबर शंभुराजांकडे मदतीच्या अपेक्षेने आला होता.

जे अकबराला कळाले ते मात्र रायगडावरच्या खुद्द संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळा तल्या मंत्र्यांना कळाले नाही. उलट हे मंत्री महाराजांच्या जीवावर उठले होते. संभाजी महाराजांवर पन्हाळा गडावर विषप्रयोग झाला होता. शंभूराजांच्या रायगडावरील मंत्र्यांचा यात सहभाग होता. पण सुदैवाने शंभूराजे यातून वाचले.

त्यांनतर तर मंत्र्यांनी कहरच केला. शंभूराजे रायगडावर नाहीत आणि औरंगजेबाचा मुलगा अकबर महाराष्ट्रात आला आहे ही संधी साधुन रायगडावरच्या काही मंत्र्यांनी संभाजी महाराजांनी ठार करण्याचा बेत आखला.

त्यांनी तसे पत्र अकबराला पाठवले होते. या पत्रात त्यांनी शंभूराजे यांचा बदनामी पर उल्लेख करून खोट्या गोष्टी लिहिल्या. संभाजी राजांना जीवे मारण्याची विनंती केली. वेळ पडल्यास स्वराज्यातील काही भाग यासाठी अकबराला देऊ असे या पत्रात कबुल केले.

अकबराला हे पत्र मिळाले परंतु अकबर याकरिता तयार झाला नाही. याची 2 कारणे, पहिले कारण म्हणजे संभाजी महाराज हा सिंहाचा छावा आहे आणि त्याच्या विरुद्ध काही कट कारस्थान करणे हे अशक्यप्राय होते हे अकबर जाणून होता. आणि दुसरे कारण म्हणजे शंभूराजे आपल्या इमानदारीची परीक्षा घेत आहेत की काय असा संशय अकबराला आला. याचा परिणाम असा झाला की अकबराने आपली 2 माणसे कट कारस्थानाची पत्रे घेऊन पन्हाळ गडावर पाठवली. ती माणसे म्हणजे सरदार मिर्झा यहुद्दीन शुजाई आणि वकील अब्दुल हमीद.

Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj
Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj

संभाजी महाराजांनी ते पत्र बघताच ओळखले. पत्रावरील मंत्र्यांची मोहोर आणि मंत्र्यांचे हस्ताक्षर यावरून हि ओळख पटली. आणि ते पाहताक्षणी छत्रपती संभाजी महाराज यांची तळपायाची आग मस्तकात गेली. लागलीच त्यांनी मंत्र्यांना पकडण्याचे फर्मान सोडले आणि स्वतः रायगडाच्या दिशेने कूच केली.

जिवाजी हरी यांनी संभाजी महाराज यांच्या आदेशानुसार मुजुमदार अण्णाजी दत्तो, चिटणीस बाळाजी, आवजी, सोमाजी दत्तो, हिरोजी यांना पालीजवळ सुधागड ला जेरबंद केले होते.

मंत्र्यांच्या गिरफ्तारिचा संदेश मिळताच शंभूराजे पालीला सुधागड ला पोहोचले. त्यांनी सर्व दोषी मंत्र्यांना हत्तीच्या पायाखाली देवुन देहांताची शिक्षा दिली.

Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

संभाजी महाराज यांचे अष्टप्रधान मंडळ

अष्टप्रधान मंडळातली ८ पदे कोण कोणती होती? या ८ पदांवर शंभु राजांनी कोणाची नेमणूक केली होती?

संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील व्यक्ती:

पंतप्रधान (पेशवा / पेशवे) – निळोपंत पिंगळे (मोरोपंत पिंगळे यांचे जेष्ठ पुत्र)
चिटणीस – बाळाजी आवजी
सेनापती (सरनौबत) – हंबीरराव मोहिते
न्यायाधीश (काझी-उल-ऊझत)- प्रल्हाद निराजी
पंत सुमंत (डबीर /डंबीर) – जनार्दन पंत
पंडितराव दानाध्यक्ष (सद्र-मुहतसिव) – मोरेश्वर पंडितराव
पंत सचिव (सुरनीस / सुरवणीस) – आबाजी सोनदेव
पंत अमात्य (वाकनीस / वाकेनवीस) – दत्ताजी पंत
पंत अमात्य (मजुमदार) – अण्णाजी दत्तो

Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj
Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

अष्टप्रधान मंडळा व्यतिरिक्त इतर महत्वाची पदे व या पदांवरच्या महत्वाच्या व्यक्ती खालील प्रमाणे:

मुलकी कारभार – महाराणी येसूबाई
छंदोगामात्य – कवी कलश
पायदळ सेनापती – मोहोळजी घोरपडे
आरमार – दर्या सारंग, दौलत खान आणि मायनाक भंडारी

राया / रायप्पा, अंता, खंडोजी बल्लाळ, पुरुषा, जोत्याजी केसरकर, कृष्णाजी कंक, येसाजी कंक, केशव पंडित, उधो योगदेव, चांगोजी,

पिलाजी, सूर्याजी जेधे, कोंडाजी फर्जंद, येसाजी गंभीर राव, दादजी प्रभू देशपांडे, रुपाजी, मानाजी मोरे, येसाजी दाभाडे, रामचंद्र पंत,

निळोपंत, संताजी घोरपडे, धनाजी जाधव, हरजी राजे महाडिक, महादजी नाईक, राया / रायप्पा महार नाक, अंता, खंडोजी बल्लाळ,

पुरुषा, जोत्याजी केसरकर, कृष्णाजी कंक, येसाजी कंक, केशव पंडित, उधो योगदेव, चांगोजी, पिलाजी, सूर्याजी जेधे, कोंडाजी फर्जंद,

येसाजी गंभीर राव, दादजी प्रभू देशपांडे, जैताजी काटकर, दादजी काकडे, म्हाळोजी घोरपडे

 

शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील व्यक्ती:

पंतप्रधान (पेशवा) : मोरोपंत त्रिंबक पिंगळ
पंत अमात्य (मजुमदार) : रामचंद्र नीलकंठ
पंत सचिव (सुरनीस) : अण्णाजीपंत दत्तो.
पंत अमात्य (मजुमदार) : (वाकनीस) : दत्ताजीपंत त्रिंबक.
सेनापती (सरनौबत) : हंबीरराव मोहिते.
पंत सुमंत (डबीर) : रामचंद्र त्रिंबक.
न्यायाधीश (काझी-उल-ऊझत) : निराजीपंत रावजी.
पंडितराव दानाध्यक्ष (सद्र-मुहतसिव) : रघुनाथराव पंडित.

शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील किती आणि कोणत्या व्यक्ती संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळात होत्या?

 

Sambhaji Maharaj and Palakhi of Sant Tukaram Maharaj – Ashadhi Wari

संभाजी महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांची आषाढी वारी

महाराणी येसूबाई यांच्या पोटी पुत्ररत्न जन्माला आले होते, “श्री शाहु महाराज”. या समयी देहू वरून खुद्द “महादेव महाराज” त्यांना आशिर्वाद देण्यासाठी आले होते. महादेव महाराज म्हणजे संतश्रेष्ठ जगदगुरु श्री तुकाराम महाराज यांचे सुपुत्र.

महादेव महाराजांच्या भेटी मागचे अजून एक कारण होते, ते म्हणजे; देहु ते पंढरपुर अशी संत तुकाराम महाराज यांची पालखी सुरु करावी असे महादेव महाराजांना मनापासून वाटत होते. परंतु जागोजागी असलेले औरंगजेबाचे मुघल सैन्य या महान कार्यासाठी अडथळा ठरू पाहत होते.

छत्रपती श्री संभाजी महाराज यांच्या समोर त्यांनी आपले मनोगत व्यक्त केले आणि आपली व्यथा पण सांगितली. शंभू राजांनी तात्काळ या आषाढी वारी ला आपली संमती दर्शवली. स्वराज्याचे मावळे या पालखीस संरक्षण देतील अशी हमी देखील दिली. इतकेच नव्हे तर पंढरपूर वारी च्या या पालखीस आर्थिक मदत देखील देऊ केली. संभाजी महाराजांनी तात्काळ याचा आदेश जागोजागी आपल्या सरदार आणि मावळ्यांना पाठवला. या मुळे वारकरी आणि धारकरी यांचे नाते अधिकच घट्ट झाले.

Sambhaji Maharaj Sant Tukaram Palakhi Ashadhi Wari
Sambhaji Maharaj Sant Tukaram Palakhi Ashadhi Wari

शिवाजी महाराज आणि तुकाराम महाराज यांचे जिव्हाळ्याचे संबंध होते. याचीच पुनरावृत्ती म्हणजे संभाजी महाराज आणि महादेव महाराज यांचेही जिव्हाळ्याचे संबंध होते, आणि या प्रसंगा नंतर जणू काही ते अजूनच दृढ झाले.

 

Chhatrapati Sambhaji Maharaj Letter for Sant Tukaram Maharaj Palakhi
Chhatrapati Sambhaji Maharaj Letter for Sant Tukaram Maharaj Palakhi

Sambhaji Maharaj Books List – Books in marathi

Below is the List of Books written about Sambhaji Maharaj in Marathi. कादंबरी, मराठी पुस्तक

There are more than 35 books written on Chhatrapati Shri Sambhaji Maharaj. Many of the books are written in Marathi, some of them are in Hindi and English as well. One of the book is in 3D format.

Marathi Book Sambhaji by Vishwas Patil1) Sambhaji – संभाजी

Authour – विश्वास पाटील – Vishwas Patil

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5342860207687104171?BookName=Sambhaji-(Marathi)
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b29241&lang=marathi
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=238
Link4: http://www.amazon.in/Sambhaji-Vishwas-Patil/dp/8177666517/
Link5: http://www.flipkart.com/sambhaji/p/itmegsavnxfhwgdt?pid=RBKEJFFBYZPTKMRM
Link6: http://www.sahyadribooks.org/books/Sambhaji.aspx?bid=435

 

Marathi Book Chhava by Shivaji Sawant2) Chhava – छावा

Authour – Shivaji Sawant – शिवाजी सावंत

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5486846543401221171?BookName=Chhava-(Kadambari)
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/chawa.aspx?bid=393

 

Marathi Book Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Raje by C D Pawar3) Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Raje – धर्मवीर छत्रपती संभाजी राजे

Authors – C. D. Pawar – सी. डी. पवार

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5336161579327738537?BookName=Dharmaveer-Chhatrapati-Sambhaji-Raje

 

 

English Book Sambhaji by Anant Pai4) Sambhaji (Language: English)

Authors – Anant Pai
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4912149045475282538?BookName=Sambhaji

 

 

Marathi Book Shivputra by Rajkuwar Bobde5) Shivputra – शिवपुत्र

Author – Rajkuwar Bobde – राजकुंवर बोबडे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4831247631675619159?BookName=Shivputra
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/ShivPutra.aspx?bid=1851

 

Marathi Book Shivputra Chhatrapati Sambhaji by Prof P K Ghanekar6) Shivputra Chatrapati Sambhaji – शिवपुत्र छत्रपती संभाजी – शिवशाहीचा महापराक्रमी वारस

Author – Prof. P. K. Ghanekar – प्रा. प्र. के. घाणेकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4825674868900456265?BookName=Shivputra-Chatrapati-Sambhaji

 

 

Marathi Book Dakkhancha Chhava Sambhaji Maharaj by Sushma Abhyankar7) Dakkhancha Chhava Sambhaji Maharaj – दख्खनचा छावा संभाजी महाराज

Author – Sushma Abhyankar – सुषमा अभ्यंकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5141281652171141522?BookName=Dakkhancha-Chhava-Sambhaji-Maharaj

 

 

Marathi Book Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj by Arun Jakhade8) Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj – धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज

Author – Arun Jakhade – अरुण जाखडे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4909415464408753740?BookName=Dharmaveer-Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b87029&lang=marathi

 

Marathi Book Shaaktavir Shambhuraje by Ashok Rana9) Shaaktavir Shambhuraje – शाक्तवीर शंभूराजे

Author – Ashok Rana – अशोक राणा
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5020601639028139591?BookName=Shaaktavir-Shambhuraje

 

 

Marathi Book Shivputra Chhatrapati Sambhaji Maharaj by Shalini Mohod10) Shivputra Chhatrapati Sambhaji Maharaj – शिवपुत्र छत्रपती संभाजी महाराज

Authors – Dr. Shalini Mohod – डॉ. शालिनी मोहोड
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4841663658426856645
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b70729&lang=marathi

 

Marathi Book Dharmveer Sambhajiraje by Mahesh Tendulkar11) Dharmveer Sambhajiraje – ||धर्मवीर संभाजीराजे ||

Author – Mahesh Tendulkar – महेश तेंडुलकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4721682605664572514?BookName=Dharmveer-Sambhajiraje

 

 

Marathi Book Jwaljwalantejas Sambhaji Raja by Sadashiv Shivade12) Jwaljwalantejas Sambhajiraja – संभाजीराजा ज्वलज्वलनतेजस

Authour – Dr. Sadashiv Shivade – डॉ. सदाशिव शिवदे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4850471472811301332?BookName=Jwaljjwalantejas-Sambhajiraja
Link2: http://www.amazon.in/Jwaljwalantejas-Sambhajiraja-Sadashiv-Shivde/dp/8184830475/
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5589
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/sambhajiraja.aspx?bid=313

Marathi Book Shivputra Sambhaji by Kamal Gokhle13) Shivputra Sambhaji – शिवपुत्र संभाजी

Author – Kamal Gokhle – कमल गोखले
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5298922537687258917?BookName=Shivputra-sambhaji
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b36483&lang=marathi
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5095
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/shivputrasambhaji.aspx?bid=380

Marathi Book Khara Sambhaji by Namdevrao Jadhav14) Khara Sambhaji – खरा संभाजी

Author – Namdevrao Jadhav – नामदेवराव जाधव
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b40550&lang=marathi
Link2: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5583
Link3: http://www.flipkart.com/khara-sambhaji/p/itmd68vzgdcpygpy?pid=9788191098037
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/KharaSambhaji.aspx?bid=587

Marathi Book Chhatrapati Sambhaji Ek Chikitsa by Jaisingh Pawar15) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – Ek Chikitsa – छत्रपती संभाजी महाराज – एक चिकित्सा

Author – Dr. Jaysingrao Bhausaheb Pawar – डॉ. जयसिंगराव भाऊसाहेब पवार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4913144600554735419?BookName=Chatrapati-Sambhaji-Maharaj
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b44278&lang=marathi

 

Marathi Book Chatrapati Sambhaji Smarak Grantha by Jaisingh Pawar16) Chatrapati Sambhaji Smarak Grantha – छत्रपती संभाजी – स्मारक ग्रंथ

Authour – Jaisingh Pawar – डॉ. जयसिंगराव भाऊसाहेब पवार
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiSmarakGrantha.aspx?bid=1336

 

Marathi Book Chhatrapati Sambhaji Maharaj Vangmay Va Sahitya by Ashokrao Shinde Sarkar17) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Vangmay Va Sahitya – छत्रपती संभाजी महाराज वाडःमय व साहित्य

Author – Ashokrao Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5495317951987559244?BookName=Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj-Vangmay-Va-Sahitya
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/ChSambhajiMaharajvangmay.aspx?bid=1613

 

 

Marathi Book Mi Mrutunjay Mi Sambhaji by Sanjay Sonawani18) Mi Mrutunjay Mi Sambhaji – मी मृत्युंजय मी संभाजी

Author – Sanjay Sonawani – संजय सोनवणी
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b8570&lang=marathi
Link2: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=9587
Link3: http://www.amazon.in/Mi-Mrutunjay-Sambhaji-Sanjay-Sonawani/dp/819311759X/

 

 

Marathi Book Bakhar Sambhajichi by Sudhir Nirgudkar19) Bakhar Sambhajichi – || बखर संभाजीची ||

Author – Dr. Sudhir Nirgudkar – सुधीर निरगुडकर
Link: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=7158
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/BakharSambhajichi.aspx?bid=1623

 

 

Marathi Book Sambhaji Shaapit Rajhans by Anant Tibile20) Sambhaji – Shaapit Rajhans

Author – Anant Tibile
Link: http://nashik.localmartindia.com/item/sambhaji_shaapit_rajhans_by_anant_tibile/63243784

 

 

Marathi Book Budhbhushan by Prabhakar Takawale21) Budhbhushan – बुधभूषण

Author – Prabhakar Takawale – प्रभाकर ताकवले
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushan.aspx?bid=656
Link2: http://www.amazon.in/Budhbhushan-Prabhakar-Takwale/dp/B01HEV9DBO

 

Marathi Book Budhbhushanam ek Chikitsa by Nabha Kakade22) Budhbhushanam Ek Chikitsa – बुधभुषणम एक चिकित्सा

Author – Nabha Kakade – नभा काकडे
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushanam_ekchikitsa.aspx?bid=1005
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4621964763259300639?BookName=Chatrapati-Sambhajiraje-Virchit-Budhbhushanam-:-Ek-Chikitsa

 

Marathi Book Shivputra Sambhaji by SB Bhosale23) Shivputra Sambhaji – शिवपुत्र संभाजी

Author – S. B. Bhosale – सु. बा. भोसले
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5542267053463003414?BookName=Shivputra-Sambhaji

 

 

Marathi Book Yudhbhumiwar Shri Shambhuchatrapati by Sadashiv Shivade24) Yudhbhumiwar Shri Shambhuchatrapati – युद्धभूमीवर श्रीशंभूछत्रपती

Authour – Sadashiv Shivade
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/YudhbhumiwarShambhuchatrapati.aspx?bid=792
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5473318582719767386

 

Marathi Book Raja Shambhu Chatrapati by Vijay Deshmukh25) Raja Shambhu Chatrapati – राजा शंभूछत्रपती

Author – Vijay Deshmukh – विजयराव देशमुख
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b96288&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/RajaShambhuchatrapati.aspx?bid=1768

 

 

Marathi Book Shambhuraje by Shevade26) Shambhuraje – शंभूराजे

Author – Prof. S.G. Shevade प्रा. सु. ग. शेवडे

Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b51399&lang=marathi
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5576893115431164468

 

Hindi Book Sambhaji by Vishwas Patil27) Sambhaji in Hindi – संभाजी हिंदी

Author – Vishwas Patil – विश्वास पाटील

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4846538267117587098?BookName=Sambhaji-(Hindi)
Link2: http://www.flipkart.com/sambhji/p/itmdytm2hp4bdg4f?pid=9788126319459
Link3: http://www.amazon.in/SambhaJi-VISHWAS-PATIL/dp/8126330910/

28) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Sahyadrichi Sihagarjana 1 – छत्रपती संभाजी महाराज सह्याद्रीची सिंहगर्जना १ – महापराक्रमी व परमप्रतापी

Author – Ashokrao Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5534906468404991196?BookName=Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj-Sahyadrichi-Sihagarjana-1
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChSambhajiMaharajvangmay.aspx?bid=1613

29) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Virachit – Budhabhushan – Rajnitee – छत्रपती संभाजी महाराज विरचित – बुधभूषण-राजनीती

Author – Ramkrishna Kadam – रामकृष्ण कदम
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b74980&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushan-Rajneeti.aspx?bid=788

30) Dharmavir Sambhaji – धर्मवीर सम्भाजी

Authour – प्र. ग. सहस्रबुद्धे (P. G. Sahasra Buddhe)
Link: http://old.exoticindiaart.com/book/details/dharmavir-sambhaji-old-and-rare-book-NZF658/

31) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – छत्रपती संभाजी महाराज

Author – V.C. Bendre – वा सी बेंद्रे
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiMaharaj.aspx?bid=1078

32) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – छत्रपती संभाजी महाराज

Author – Ashok Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiMaharaj_AS.aspx?bid=1422

33) Advitiya Chhatrapati Sambhaji

Author – Advote Anant Darwatkar

34) Chhatrapati Sambhaji Maharajanchi Patre – छत्रपती संभाजी महाराजांची पत्रे

Author – Sadashiv Shivade – सदाशिव शिवदे
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b65511&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/SambhajiMaharajanchiPatre.aspx?bid=1562

Link3: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4634638208715597366?BookName=Chhatrapati-Sambhajimaharajachi-Patre

35) Sambhajikaleen Patra saar Sangraha – संभाजी कालीन पत्रसार संग्रह

Author – S.N. Joshi – स न जोशी
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/SambhajikalinPatraSangraha.aspx?bid=878

Video DVD Khara Sambhaji by Namdevrao Jadhav 36) Khara Sambhaji (CD) – खरा संभाजी (सी डी )

Author – Namdevrao Jadhav – नामदेवराव जाधव

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5636224210828084617?BookName=Khara-Sambhaji-(CD)

 

 

Marathi Book Shivtej Sambhaji 3D Stereoscopic by Santosh Raskar36) Shivtej Sambhaji – शिवतेज संभाजी – 3D Stereoscopic

Author – Santosh Raskar – लेखन – संपादन – दिग्दर्शन – संतोष रासकर (सृजन निर्मित )
http://srajan.in/product/sambhaji-maharaj/

 

 

Great Escape from Agra with Shivaji Maharaj

शिवाजी महाराजांबरोबर आग्र्याहून सुटका (औरंगजेबाच्या मगरमिठीतून बाहेर )

Great escape from Agra

मोगल दरबारातील घडामोडी आणि राजकारण त्यांना लहान वयातच कळले तर त्याचा त्यांना भविष्यात उपयोग होईल या विचाराने शिवाजी महाराजांनी त्यांना आग्रा भेटीच्या वेळी बरोबर नेले.

त्यावेळी संभाजीराजे ९ वर्षाचे होते.

शिवाजी महाराज आग्र्याच्या कैदेतून निसटल्यानंतर स्वराज्यापर्यंतची धावपळ संभाजी राजांना सोसली नसती आणि त्यामुळे त्यांना काही काळ सुरक्षित ठिकाणी ठेवणे गरजेचे होते.

त्यामुळे शिवाजी महाराजांनी त्यांना मोरोपंत पेशव्यांच्या मेहुण्याच्या घरी मथुरेला ठेवले.

मोंगली सैनिकांचा संभाजीराजांच्या मागचा ससेमिरा थांबवण्याच्या उद्देशाने शिवाजी महाराजांनी संभाजीराजांचे निधन झाल्याची अफवा पसरवून दिली.

ते स्वराज्यात पोहोचल्यानंतर काही काळाने संभाजीराजे सुखरूपपणे स्वराज्यात येऊन पोहोचले.

Visit to Aurangzeb at Agra

शिवाजी महाराजांबरोबर आग्रा भेट

Sambhaji Maharaj Visit to Aurangzeb at Agra

मोंगल दरबारातील घडामोडी आणि राजकारण त्यांना लहान वयातच कळले तर त्याचा त्यांना भविष्यात उपयोग होईल या विचाराने शिवाजी महाराजांनी त्यांना आग्रा भेटीच्या वेळी बरोबर नेले.

त्यावेळी संभाजीराजे ९ वर्षाचे होते.

War Against Aurangzeb of Mughal Empire

औरंजेबाचे महाराष्ट्रावरील आक्रमण

शिवाजी महाराजांच्या निधना नंतर मुगल बादशाह औरंगजेब स्वतःच स्वराज्यावर चालून आला होता.

१६८० मध्ये दिल्लीचा पातशहा, औरंगजेब महाराष्ट्रावर ५ लाखाची सेना घेवून चालून आला.

त्यापूर्वीच औरंगजेबाचा मुलगा अकबर हा त्याच्याविरुद्ध बंड करून संभाजी महाराजांकडे मदत मागण्यासाठी महाराष्ट्रात आला होता.

त्यावेळी संभाजी महाराजांचे वय फक्त २३ वर्ष होते

औरंगजेबाचा हा सेनासागर मराठ्यांच्या सैन्य संखेच्या दहा पट होता.

५ लाखांचे सैन्य, १४ कोटी खजिना, ४० हजार हत्ती, ७० हजार घोडे, ३५ हजार उंट. इतका अफाट सैन्यासागर होता कि औरंगजेबाची छावणी ३ मैलांपर्यंत पसरायची.

काही दिवसातच महाराष्ट्र आणि दख्खन जिंकून घेणार अशी अशा बाळगून आलेल्या या दिल्लीकराला संभाजी महाराजांनी आणि त्यांच्या मावळ्यांनी ७ वर्ष जुंझत ठेवला.

जोपर्यंत संभाजी महाराजांना कैद करणार नाही तोपर्यंत डोक्यावर मुकुट (शाही पगडी) घालणार नाही असा प्रणच त्याने केला होता.

नाशिक जवळचा रामशेज हा किल्ला तर फक्त ६०० मावळ्यांनी जवळपास ६ वर्ष अजिंक्य ठेवला होता.

 

War Against the Aurangzeb of Mughal Empire
War Against the Aurangzeb of Mughal Empire

 

Shivputra Sambhaji Maharaj

शिवपुत्र संभाजी महाराज

Jijamata and Sambhaji Maharaj

छत्रपति शिवाजी महाराजांचे स्वप्न साकार करणारे छत्रपति संभाजी. महाराष्ट्राचे पाहिले युवराज आणि या महाराष्ट्राचे दुसरे छत्रपति. शिवाजी महाराजांसाराखेच प्रचंड पराक्रमी आणि चारित्र्यवान होते.

संभाजीराजांचा जन्म १४ मे इ.स. १६५७ रोजी झाला. जन्मस्थान: किल्ले पुरंदर, पुणे.

संभाजीराजांच्या आईचे, सईबाईंचे निधन राजे अगदी लहान असताना झाले. त्यानंतर पुण्याजवळील कापूरहोळ गावची धाराऊ नावाची स्त्री त्यांची दूध आई बनली.

संभाजीचा सांभाळ त्यांची आजी जिजाबाई यांनी केला. सुरुवातीच्या काळात त्यांची सावत्र आई, सोयराबाई यांनीदेखील त्यांच्यावर खूप माया केली.

अनेक ऐतिहासिक नोंदींप्रमाणे संभाजीराजे अत्यंत देखणे आणि शूर होते.

Shivputra Sambhaji Raje

शिवाजी महाराजांसारख्या युगपुरुषाचे पुत्र असल्यामुळे रणांगणावरील मोहिमा आणि राजकारणातील डावपेच यांचे बाळकडू त्यांना लहानपणापासूनच मिळाले.

राजकारणातील बारकावे त्यांनी भराभर आत्मसात केले.

मोंगल दरबारातील घडामोडी आणि राजकारण त्यांना लहान वयातच कळले तर त्याचा त्यांना भविष्यात उपयोग होईल या विचाराने शिवाजी महाराजांनी त्यांना आग्रा भेटीच्या वेळी बरोबर नेले.

 

Shivputra Sambhaji Maharaj with Jijabai
Shivputra Sambhaji Maharaj with Jijabai

 

Attack on Burhanpur in Madhyapradesh

मध्य प्रदेश मधील बुऱ्हाणपूर वरील छापा

तारीख: २८ जानेवारी १६८१

शिवाजी महाराजांनी सुरतेवर छापा टाकला हे आपल्याला माहित आहे. दोनदा टाकला हेही आपल्याला माहित आहे.

त्याच प्रमाणे छत्रपती संभाजी महाराज यांनी महाराष्ट्राच्या बाहेर जावून मध्य प्रदेशातल्या बुऱ्हाणपूर वर छापा टाकला .

Burhanpur Madhyapradesh

उत्तरेकडील आग्रा आणि दिल्ली हि शहरे म्हणजे मोगलांची सर्वात मोठी वैभवनगरे. पण यानंतर बुऱ्हानपूर हि मोगलांची एक मोठी वैभवनगरी होती. तिची दुसरी ओळख म्हणजे “दक्षिणेचे प्रवेशद्वार”. भारतातली एक मोठी बाजारपेठ होती.

शंभूराजे यांचा राज्याभिषेक १६ जानेवारी १६८१ ला झाला आणि लगेच १४ व्या दिवशी छापा टाकला.

रायगड ते बुऱ्हाणपूर हे १०००किमी पेक्षा जास्त अंतर आहे . परंतु फक्त ४ ते ५ दिवसा मध्ये संभाजी महाराज बुऱ्हाणपूर ला पोहोचले .

छापा टाकण्याच्या आधी सुरत वर छापा टाकणार अशी अफवा पसरवली.

याचे कारण म्हणजे शत्रूचे लक्ष एका ठिकाणी केंद्रित करणे आणि दुसऱ्या ठिकाणी हल्ला चढवणे.

संभाजी महाराज स्वतः या मोहिमेत सहभागी होते. या मोहिमेत शत्रूची जीवितहानी कमीत कमी होईल याची दक्षता शंभु राजांनी घेतली.

या मोहिमेत हिरे मोती सोने नाणे अशी १ करोड हुन जास्त होनांची दौलत स्वराज्यात आणली .

 

Burhanpur Entrance Gate in Madhya Pradesh
Burhanpur Entrance Gate in Madhya Pradesh

 

Shahi Qila on the Bank of Tapti River in Burhanpur
Shahi Qila on the Bank of Tapti River in Burhanpur