शिवशंभूचा मावळा

Chhatrapati Sambhaji Maharaj and Akbar the Son of Aurangzeb

Chhatrapati Sambhaji and Akbar the Son of Aurangzeb

छत्रपती संभाजी महाराज आणि औरंगजेब चा मुलगा अकबर

Chhatrapati Sambhaji and Akbar the Son of Aurangzeb

अकबर हा औरंगजेब चा आणि त्याची बेगम दिलरस बानु चा मुलगा होता. सत्तेच्या मोहातून औरंगजेबाने आपल्या वडिलांचा म्हणजेच शहाजहान याचा आणि सख्या भावांचा जीव घेतला होता. औरंगजेब हे क्रूरकृत्य आपल्याबरोबर पण करू शकतो असे अकबराला वाटू लागले. त्याच वेळी राजपुतांनी औरंगजेब विरुद्ध बंद केला होता. हे राजपूत अकबर ला आपल्यात सहभागी करून घेण्यात यशस्वी झाले होते. राजपुतांच्या मदतीने अकबर आपल्या जन्मदात्या वर चाल करून गेला. परंतु औरंगजेबाच्या कट कारस्थानांमुळे त्याची हि चाल यशस्वी झाली नाही. त्यानंतर अकबर हा स्वतःच्या बापा विरुद्ध बंड करून दिल्ली सोडून निघून गेला.

संपुर्ण हिंदुस्थानात आलमगीर औरंगजेब याच्या बरोबर टक्कर घेऊ शकेल असा एकच सिंहाचा छावा होता. तो म्हणजे छत्रपती संभाजी महाराज. हे अकबराला माहित होते. या मुळेच अकबर शंभूराजांच्या भेटीसाठी महाराष्ट्रात आला होता आणि संभाजी महाराजांच्या भेटीसाठी अतुर होता. अकबरा बरोबर दुर्गादास राठोड हा रजपूत अकबर बरोबर आला होता.

भेटीचे बरेच खलिते पाठवल्या नंतर छत्रपती शंभूराजांनी अकबराची भेट घेतली. अकबराने आपला मनसुबा महाराजांकडे व्यक्त केला. अकबर ला पुन्हा एकदा दिल्लीवर चालून जायचे होते आणि अकबर ची इच्छा होती कि संभाजी महाराजांनी आपले सैन्य आणि पैसा या गोष्टी साठी द्यावा. छत्रपती या गोष्टी साठी तयार झालेही असते परंतु याच वेळीस छत्रपती संभाजी ५ वेग वेगळ्या शत्रूंबरोबर झुंजत होते. त्यामुळे त्यांनी अकबराला थोडे महिने थांबण्याचा सल्ला दिला. त्या प्रमाणे अकबर महाराष्ट्रात थांबलाहि.

परंतु नंतर शंभूराजांच्या मदतीने तो पर्शिया ला निघून गेला.

Punishment to Ministers by Sambhaji Maharaj

Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj

कट-कारस्थान करणाऱ्या मंत्रांना शिक्षा

औरंगजेबाचा मुलगा अकबर स्वतःच्या बापाविरुद्ध बंड करून महाराष्ट्रात आला होता. संपूर्ण हिंदुस्थानात औरंगजेबाशी टक्कर घेऊ शकेल असा सिंहाचा छावा एकच होता तो म्हणजे संभाजी महाराज. त्यामुळेच अकबर शंभुराजांकडे मदतीच्या अपेक्षेने आला होता.

जे अकबराला कळाले ते मात्र रायगडावरच्या खुद्द संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळा तल्या मंत्र्यांना कळाले नाही. उलट हे मंत्री महाराजांच्या जीवावर उठले होते. संभाजी महाराजांवर पन्हाळा गडावर विषप्रयोग झाला होता. शंभूराजांच्या रायगडावरील मंत्र्यांचा यात सहभाग होता. पण सुदैवाने शंभूराजे यातून वाचले.

त्यांनतर तर मंत्र्यांनी कहरच केला. शंभूराजे रायगडावर नाहीत आणि औरंगजेबाचा मुलगा अकबर महाराष्ट्रात आला आहे ही संधी साधुन रायगडावरच्या काही मंत्र्यांनी संभाजी महाराजांनी ठार करण्याचा बेत आखला.

त्यांनी तसे पत्र अकबराला पाठवले होते. या पत्रात त्यांनी शंभूराजे यांचा बदनामी पर उल्लेख करून खोट्या गोष्टी लिहिल्या. संभाजी राजांना जीवे मारण्याची विनंती केली. वेळ पडल्यास स्वराज्यातील काही भाग यासाठी अकबराला देऊ असे या पत्रात कबुल केले.

अकबराला हे पत्र मिळाले परंतु अकबर याकरिता तयार झाला नाही. याची 2 कारणे, पहिले कारण म्हणजे संभाजी महाराज हा सिंहाचा छावा आहे आणि त्याच्या विरुद्ध काही कट कारस्थान करणे हे अशक्यप्राय होते हे अकबर जाणून होता. आणि दुसरे कारण म्हणजे शंभूराजे आपल्या इमानदारीची परीक्षा घेत आहेत की काय असा संशय अकबराला आला. याचा परिणाम असा झाला की अकबराने आपली 2 माणसे कट कारस्थानाची पत्रे घेऊन पन्हाळ गडावर पाठवली. ती माणसे म्हणजे सरदार मिर्झा यहुद्दीन शुजाई आणि वकील अब्दुल हमीद.

Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj
Punishment to Ministers in Ashtapradhan mandal by Chhatrapati Sambhaji Maharaj

संभाजी महाराजांनी ते पत्र बघताच ओळखले. पत्रावरील मंत्र्यांची मोहोर आणि मंत्र्यांचे हस्ताक्षर यावरून हि ओळख पटली. आणि ते पाहताक्षणी छत्रपती संभाजी महाराज यांची तळपायाची आग मस्तकात गेली. लागलीच त्यांनी मंत्र्यांना पकडण्याचे फर्मान सोडले आणि स्वतः रायगडाच्या दिशेने कूच केली.

जिवाजी हरी यांनी संभाजी महाराज यांच्या आदेशानुसार मुजुमदार अण्णाजी दत्तो, चिटणीस बाळाजी, आवजी, सोमाजी दत्तो, हिरोजी यांना पालीजवळ सुधागड ला जेरबंद केले होते.

मंत्र्यांच्या गिरफ्तारिचा संदेश मिळताच शंभूराजे पालीला सुधागड ला पोहोचले. त्यांनी सर्व दोषी मंत्र्यांना हत्तीच्या पायाखाली देवुन देहांताची शिक्षा दिली.

Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

संभाजी महाराज यांचे अष्टप्रधान मंडळ

अष्टप्रधान मंडळातली ८ पदे कोण कोणती होती? या ८ पदांवर शंभु राजांनी कोणाची नेमणूक केली होती?

संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील व्यक्ती:

पंतप्रधान (पेशवा / पेशवे) – निळोपंत पिंगळे (मोरोपंत पिंगळे यांचे जेष्ठ पुत्र)
चिटणीस – बाळाजी आवजी
सेनापती (सरनौबत) – हंबीरराव मोहिते
न्यायाधीश (काझी-उल-ऊझत)- प्रल्हाद निराजी
पंत सुमंत (डबीर /डंबीर) – जनार्दन पंत
पंडितराव दानाध्यक्ष (सद्र-मुहतसिव) – मोरेश्वर पंडितराव
पंत सचिव (सुरनीस / सुरवणीस) – आबाजी सोनदेव
पंत अमात्य (वाकनीस / वाकेनवीस) – दत्ताजी पंत
पंत अमात्य (मजुमदार) – अण्णाजी दत्तो

Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj
Ashtapradhan Mandal of Chhatrapati Sambhaji Maharaj

अष्टप्रधान मंडळा व्यतिरिक्त इतर महत्वाची पदे व या पदांवरच्या महत्वाच्या व्यक्ती खालील प्रमाणे:

मुलकी कारभार – महाराणी येसूबाई
छंदोगामात्य – कवी कलश
पायदळ सेनापती – मोहोळजी घोरपडे
आरमार – दर्या सारंग, दौलत खान आणि मायनाक भंडारी

राया / रायप्पा, अंता, खंडोजी बल्लाळ, पुरुषा, जोत्याजी केसरकर, कृष्णाजी कंक, येसाजी कंक, केशव पंडित, उधो योगदेव, चांगोजी,

पिलाजी, सूर्याजी जेधे, कोंडाजी फर्जंद, येसाजी गंभीर राव, दादजी प्रभू देशपांडे, रुपाजी, मानाजी मोरे, येसाजी दाभाडे, रामचंद्र पंत,

निळोपंत, संताजी घोरपडे, धनाजी जाधव, हरजी राजे महाडिक, महादजी नाईक, राया / रायप्पा महार नाक, अंता, खंडोजी बल्लाळ,

पुरुषा, जोत्याजी केसरकर, कृष्णाजी कंक, येसाजी कंक, केशव पंडित, उधो योगदेव, चांगोजी, पिलाजी, सूर्याजी जेधे, कोंडाजी फर्जंद,

येसाजी गंभीर राव, दादजी प्रभू देशपांडे, जैताजी काटकर, दादजी काकडे, म्हाळोजी घोरपडे

 

शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील व्यक्ती:

पंतप्रधान (पेशवा) : मोरोपंत त्रिंबक पिंगळ
पंत अमात्य (मजुमदार) : रामचंद्र नीलकंठ
पंत सचिव (सुरनीस) : अण्णाजीपंत दत्तो.
पंत अमात्य (मजुमदार) : (वाकनीस) : दत्ताजीपंत त्रिंबक.
सेनापती (सरनौबत) : हंबीरराव मोहिते.
पंत सुमंत (डबीर) : रामचंद्र त्रिंबक.
न्यायाधीश (काझी-उल-ऊझत) : निराजीपंत रावजी.
पंडितराव दानाध्यक्ष (सद्र-मुहतसिव) : रघुनाथराव पंडित.

शिवाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळातील किती आणि कोणत्या व्यक्ती संभाजी महाराजांच्या अष्टप्रधान मंडळात होत्या?

 

Sambhaji Maharaj Agreement with British

Sambhaji Maharaj signed an Agreement with the British

संभाजी महाराज यांचा इंग्रजासोबत करार

तारीख: २६ एप्रिल १६८४

स्थळ: बीरवाडी चा किल्ला

तहातील मुद्दा: मराठ्यांच्या अधीपत्या खाली असलेल्या जिंजी आणि मद्रास या प्रदेशात वखार बांधण्याची परवानगी.

करार / तहातील प्रमुख अटी:

१) वखारीची उंची, लांबी आणि रुंदी हि नियोजित प्रमाणानुसारच असावी
२) गुलाम खरेदी आणि विक्री यावर बंदी.
३) बालकामगार बंदी.
४) आयात व निर्यात यावर जकात.
५) धर्मांतर बंदी.

शंभुराजे इंग्रजांबरोबर करार करण्यासाठी बीरवाडीच्या किल्ल्यात दाखल झाले. छत्रपती संभाजी महाराज यांनी केलेल्या नाकाबंदी चा परिणाम म्हणजे इंग्रज तहा साठी आणि करारासाठी अतिशय उत्सुक होते.

परंतु या तहाच्या नावाखाली इंग्रजांना त्यांचे बरेचसे छुपे मनसुबे साध्य करायचे होते. व्यापाराच्या नावाखाली राजकारणात शिरकाव करू पाहणाऱ्या धुर्त इंग्रजांना वेळीच रोखणे आवश्यक होते हे शंभूराजांनी ओळखले होते.

याचा परिमाण म्हणजे संभाजी राजांनी करार केला परंतु त्या तहात बऱ्याचश्या अटी घालून इंग्रजांच्या मुसक्या आवळल्या होत्या. वाखारीच्या परवाण्या खाली भुईकोट किल्ला उभारण्याचा इंग्रजांचा बेत शंभूराजांनी हाणून पाडला.

Sambhaji Maharaj Sant Tukaram Maharaj Palakhi

Sambhaji Maharaj and Palakhi of Sant Tukaram Maharaj – Ashadhi Wari

संभाजी महाराज आणि संत तुकाराम महाराज यांची आषाढी वारी

महाराणी येसूबाई यांच्या पोटी पुत्ररत्न जन्माला आले होते, “श्री शाहु महाराज”. या समयी देहू वरून खुद्द “महादेव महाराज” त्यांना आशिर्वाद देण्यासाठी आले होते. महादेव महाराज म्हणजे संतश्रेष्ठ जगदगुरु श्री तुकाराम महाराज यांचे सुपुत्र.

महादेव महाराजांच्या भेटी मागचे अजून एक कारण होते, ते म्हणजे; देहु ते पंढरपुर अशी संत तुकाराम महाराज यांची पालखी सुरु करावी असे महादेव महाराजांना मनापासून वाटत होते. परंतु जागोजागी असलेले औरंगजेबाचे मुघल सैन्य या महान कार्यासाठी अडथळा ठरू पाहत होते.

छत्रपती श्री संभाजी महाराज यांच्या समोर त्यांनी आपले मनोगत व्यक्त केले आणि आपली व्यथा पण सांगितली. शंभू राजांनी तात्काळ या आषाढी वारी ला आपली संमती दर्शवली. स्वराज्याचे मावळे या पालखीस संरक्षण देतील अशी हमी देखील दिली. इतकेच नव्हे तर पंढरपूर वारी च्या या पालखीस आर्थिक मदत देखील देऊ केली. संभाजी महाराजांनी तात्काळ याचा आदेश जागोजागी आपल्या सरदार आणि मावळ्यांना पाठवला. या मुळे वारकरी आणि धारकरी यांचे नाते अधिकच घट्ट झाले.

Sambhaji Maharaj Sant Tukaram Palakhi Ashadhi Wari
Sambhaji Maharaj Sant Tukaram Palakhi Ashadhi Wari

शिवाजी महाराज आणि तुकाराम महाराज यांचे जिव्हाळ्याचे संबंध होते. याचीच पुनरावृत्ती म्हणजे संभाजी महाराज आणि महादेव महाराज यांचेही जिव्हाळ्याचे संबंध होते, आणि या प्रसंगा नंतर जणू काही ते अजूनच दृढ झाले.

 

Chhatrapati Sambhaji Maharaj Letter for Sant Tukaram Maharaj Palakhi
Chhatrapati Sambhaji Maharaj Letter for Sant Tukaram Maharaj Palakhi
Sambhaji Maharaj Books List

Sambhaji Maharaj Books List – Books in marathi

Below is the List of Books written about Sambhaji Maharaj in Marathi. कादंबरी, मराठी पुस्तक

There are more than 35 books written on Chhatrapati Shri Sambhaji Maharaj. Many of the books are written in Marathi, some of them are in Hindi and English as well. One of the book is in 3D format.

Marathi Book Sambhaji by Vishwas Patil1) Sambhaji – संभाजी

Authour – विश्वास पाटील – Vishwas Patil

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5342860207687104171?BookName=Sambhaji-(Marathi)
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b29241&lang=marathi
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=238
Link4: http://www.amazon.in/Sambhaji-Vishwas-Patil/dp/8177666517/
Link5: http://www.flipkart.com/sambhaji/p/itmegsavnxfhwgdt?pid=RBKEJFFBYZPTKMRM
Link6: http://www.sahyadribooks.org/books/Sambhaji.aspx?bid=435

 

Marathi Book Chhava by Shivaji Sawant2) Chhava – छावा

Authour – Shivaji Sawant – शिवाजी सावंत

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5486846543401221171?BookName=Chhava-(Kadambari)
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/chawa.aspx?bid=393

 

Marathi Book Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Raje by C D Pawar3) Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Raje – धर्मवीर छत्रपती संभाजी राजे

Authors – C. D. Pawar – सी. डी. पवार

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5336161579327738537?BookName=Dharmaveer-Chhatrapati-Sambhaji-Raje

 

 

English Book Sambhaji by Anant Pai4) Sambhaji (Language: English)

Authors – Anant Pai
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4912149045475282538?BookName=Sambhaji

 

 

Marathi Book Shivputra by Rajkuwar Bobde5) Shivputra – शिवपुत्र

Author – Rajkuwar Bobde – राजकुंवर बोबडे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4831247631675619159?BookName=Shivputra
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/ShivPutra.aspx?bid=1851

 

Marathi Book Shivputra Chhatrapati Sambhaji by Prof P K Ghanekar6) Shivputra Chatrapati Sambhaji – शिवपुत्र छत्रपती संभाजी – शिवशाहीचा महापराक्रमी वारस

Author – Prof. P. K. Ghanekar – प्रा. प्र. के. घाणेकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4825674868900456265?BookName=Shivputra-Chatrapati-Sambhaji

 

 

Marathi Book Dakkhancha Chhava Sambhaji Maharaj by Sushma Abhyankar7) Dakkhancha Chhava Sambhaji Maharaj – दख्खनचा छावा संभाजी महाराज

Author – Sushma Abhyankar – सुषमा अभ्यंकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5141281652171141522?BookName=Dakkhancha-Chhava-Sambhaji-Maharaj

 

 

Marathi Book Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj by Arun Jakhade8) Dharmaveer Chhatrapati Sambhaji Maharaj – धर्मवीर छत्रपती संभाजी महाराज

Author – Arun Jakhade – अरुण जाखडे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4909415464408753740?BookName=Dharmaveer-Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b87029&lang=marathi

 

Marathi Book Shaaktavir Shambhuraje by Ashok Rana9) Shaaktavir Shambhuraje – शाक्तवीर शंभूराजे

Author – Ashok Rana – अशोक राणा
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5020601639028139591?BookName=Shaaktavir-Shambhuraje

 

 

Marathi Book Shivputra Chhatrapati Sambhaji Maharaj by Shalini Mohod10) Shivputra Chhatrapati Sambhaji Maharaj – शिवपुत्र छत्रपती संभाजी महाराज

Authors – Dr. Shalini Mohod – डॉ. शालिनी मोहोड
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/4841663658426856645
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b70729&lang=marathi

 

Marathi Book Dharmveer Sambhajiraje by Mahesh Tendulkar11) Dharmveer Sambhajiraje – ||धर्मवीर संभाजीराजे ||

Author – Mahesh Tendulkar – महेश तेंडुलकर
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4721682605664572514?BookName=Dharmveer-Sambhajiraje

 

 

Marathi Book Jwaljwalantejas Sambhaji Raja by Sadashiv Shivade12) Jwaljwalantejas Sambhajiraja – संभाजीराजा ज्वलज्वलनतेजस

Authour – Dr. Sadashiv Shivade – डॉ. सदाशिव शिवदे
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4850471472811301332?BookName=Jwaljjwalantejas-Sambhajiraja
Link2: http://www.amazon.in/Jwaljwalantejas-Sambhajiraja-Sadashiv-Shivde/dp/8184830475/
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5589
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/sambhajiraja.aspx?bid=313

Marathi Book Shivputra Sambhaji by Kamal Gokhle13) Shivputra Sambhaji – शिवपुत्र संभाजी

Author – Kamal Gokhle – कमल गोखले
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5298922537687258917?BookName=Shivputra-sambhaji
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b36483&lang=marathi
Link3: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5095
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/shivputrasambhaji.aspx?bid=380

Marathi Book Khara Sambhaji by Namdevrao Jadhav14) Khara Sambhaji – खरा संभाजी

Author – Namdevrao Jadhav – नामदेवराव जाधव
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b40550&lang=marathi
Link2: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=5583
Link3: http://www.flipkart.com/khara-sambhaji/p/itmd68vzgdcpygpy?pid=9788191098037
Link4: http://www.sahyadribooks.org/books/KharaSambhaji.aspx?bid=587

Marathi Book Chhatrapati Sambhaji Ek Chikitsa by Jaisingh Pawar15) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – Ek Chikitsa – छत्रपती संभाजी महाराज – एक चिकित्सा

Author – Dr. Jaysingrao Bhausaheb Pawar – डॉ. जयसिंगराव भाऊसाहेब पवार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4913144600554735419?BookName=Chatrapati-Sambhaji-Maharaj
Link2: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b44278&lang=marathi

 

Marathi Book Chatrapati Sambhaji Smarak Grantha by Jaisingh Pawar16) Chatrapati Sambhaji Smarak Grantha – छत्रपती संभाजी – स्मारक ग्रंथ

Authour – Jaisingh Pawar – डॉ. जयसिंगराव भाऊसाहेब पवार
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiSmarakGrantha.aspx?bid=1336

 

Marathi Book Chhatrapati Sambhaji Maharaj Vangmay Va Sahitya by Ashokrao Shinde Sarkar17) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Vangmay Va Sahitya – छत्रपती संभाजी महाराज वाडःमय व साहित्य

Author – Ashokrao Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5495317951987559244?BookName=Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj-Vangmay-Va-Sahitya
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/ChSambhajiMaharajvangmay.aspx?bid=1613

 

 

Marathi Book Mi Mrutunjay Mi Sambhaji by Sanjay Sonawani18) Mi Mrutunjay Mi Sambhaji – मी मृत्युंजय मी संभाजी

Author – Sanjay Sonawani – संजय सोनवणी
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b8570&lang=marathi
Link2: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=9587
Link3: http://www.amazon.in/Mi-Mrutunjay-Sambhaji-Sanjay-Sonawani/dp/819311759X/

 

 

Marathi Book Bakhar Sambhajichi by Sudhir Nirgudkar19) Bakhar Sambhajichi – || बखर संभाजीची ||

Author – Dr. Sudhir Nirgudkar – सुधीर निरगुडकर
Link: http://www.majesticonthenet.com/product.php?id_product=7158
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/BakharSambhajichi.aspx?bid=1623

 

 

Marathi Book Sambhaji Shaapit Rajhans by Anant Tibile20) Sambhaji – Shaapit Rajhans

Author – Anant Tibile
Link: http://nashik.localmartindia.com/item/sambhaji_shaapit_rajhans_by_anant_tibile/63243784

 

 

Marathi Book Budhbhushan by Prabhakar Takawale21) Budhbhushan – बुधभूषण

Author – Prabhakar Takawale – प्रभाकर ताकवले
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushan.aspx?bid=656
Link2: http://www.amazon.in/Budhbhushan-Prabhakar-Takwale/dp/B01HEV9DBO

 

Marathi Book Budhbhushanam ek Chikitsa by Nabha Kakade22) Budhbhushanam Ek Chikitsa – बुधभुषणम एक चिकित्सा

Author – Nabha Kakade – नभा काकडे
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushanam_ekchikitsa.aspx?bid=1005
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4621964763259300639?BookName=Chatrapati-Sambhajiraje-Virchit-Budhbhushanam-:-Ek-Chikitsa

 

Marathi Book Shivputra Sambhaji by SB Bhosale23) Shivputra Sambhaji – शिवपुत्र संभाजी

Author – S. B. Bhosale – सु. बा. भोसले
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5542267053463003414?BookName=Shivputra-Sambhaji

 

 

Marathi Book Yudhbhumiwar Shri Shambhuchatrapati by Sadashiv Shivade24) Yudhbhumiwar Shri Shambhuchatrapati – युद्धभूमीवर श्रीशंभूछत्रपती

Authour – Sadashiv Shivade
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/YudhbhumiwarShambhuchatrapati.aspx?bid=792
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5473318582719767386

 

Marathi Book Raja Shambhu Chatrapati by Vijay Deshmukh25) Raja Shambhu Chatrapati – राजा शंभूछत्रपती

Author – Vijay Deshmukh – विजयराव देशमुख
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b96288&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/RajaShambhuchatrapati.aspx?bid=1768

 

 

Marathi Book Shambhuraje by Shevade26) Shambhuraje – शंभूराजे

Author – Prof. S.G. Shevade प्रा. सु. ग. शेवडे

Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b51399&lang=marathi
Link2: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/Details/5576893115431164468

 

Hindi Book Sambhaji by Vishwas Patil27) Sambhaji in Hindi – संभाजी हिंदी

Author – Vishwas Patil – विश्वास पाटील

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4846538267117587098?BookName=Sambhaji-(Hindi)
Link2: http://www.flipkart.com/sambhji/p/itmdytm2hp4bdg4f?pid=9788126319459
Link3: http://www.amazon.in/SambhaJi-VISHWAS-PATIL/dp/8126330910/

28) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Sahyadrichi Sihagarjana 1 – छत्रपती संभाजी महाराज सह्याद्रीची सिंहगर्जना १ – महापराक्रमी व परमप्रतापी

Author – Ashokrao Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5534906468404991196?BookName=Chhatrapati-Sambhaji-Maharaj-Sahyadrichi-Sihagarjana-1
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChSambhajiMaharajvangmay.aspx?bid=1613

29) Chhatrapati Sambhaji Maharaj Virachit – Budhabhushan – Rajnitee – छत्रपती संभाजी महाराज विरचित – बुधभूषण-राजनीती

Author – Ramkrishna Kadam – रामकृष्ण कदम
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b74980&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/Budhbhushan-Rajneeti.aspx?bid=788

30) Dharmavir Sambhaji – धर्मवीर सम्भाजी

Authour – प्र. ग. सहस्रबुद्धे (P. G. Sahasra Buddhe)
Link: http://old.exoticindiaart.com/book/details/dharmavir-sambhaji-old-and-rare-book-NZF658/

31) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – छत्रपती संभाजी महाराज

Author – V.C. Bendre – वा सी बेंद्रे
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiMaharaj.aspx?bid=1078

32) Chhatrapati Sambhaji Maharaj – छत्रपती संभाजी महाराज

Author – Ashok Shinde Sarkar – अशोकराव शिंदे सरकार
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/ChatrapatiSambhajiMaharaj_AS.aspx?bid=1422

33) Advitiya Chhatrapati Sambhaji

Author – Advote Anant Darwatkar

34) Chhatrapati Sambhaji Maharajanchi Patre – छत्रपती संभाजी महाराजांची पत्रे

Author – Sadashiv Shivade – सदाशिव शिवदे
Link: http://www.rasik.com/cgi_bin/display_book.cgi?bookId=b65511&lang=marathi
Link2: http://www.sahyadribooks.org/books/SambhajiMaharajanchiPatre.aspx?bid=1562

Link3: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/4634638208715597366?BookName=Chhatrapati-Sambhajimaharajachi-Patre

35) Sambhajikaleen Patra saar Sangraha – संभाजी कालीन पत्रसार संग्रह

Author – S.N. Joshi – स न जोशी
Link: http://www.sahyadribooks.org/books/SambhajikalinPatraSangraha.aspx?bid=878

Video DVD Khara Sambhaji by Namdevrao Jadhav 36) Khara Sambhaji (CD) – खरा संभाजी (सी डी )

Author – Namdevrao Jadhav – नामदेवराव जाधव

Link: http://www.bookganga.com/eBooks/Books/details/5636224210828084617?BookName=Khara-Sambhaji-(CD)

 

 

Marathi Book Shivtej Sambhaji 3D Stereoscopic by Santosh Raskar36) Shivtej Sambhaji – शिवतेज संभाजी – 3D Stereoscopic

Author – Santosh Raskar – लेखन – संपादन – दिग्दर्शन – संतोष रासकर (सृजन निर्मित )
http://srajan.in/product/sambhaji-maharaj/

 

 

Sambhaji Maharaj Photos

Sambhaji Maharaj Photos and Images

Click on the image to view full size Photograph

Shambhu Raje Statue Photograph
Shambhu Raje Statue Photograph
Sambhaji Maharaj Statue
Sambhaji Maharaj Statue
Sambhaji Maharaj Statue at Tulapur
Sambhaji Maharaj Statue at Tulapur
Sambhaji Maharaj Statue with Safforn Sky
Sambhaji Maharaj Statue with Safforn Sky

 

 

 

 

 

 

 

Sambhaji Maharaj Statue photos, images , photographs and Paintings

War with Siddhis of Murud Janjira
War with Siddhis of Murud Janjira
Armaar navy built by Shambhu Raje
Armaar navy built by Shambhu Raje
Shivaji Maharaj and Sambhaji Maharaj
Shivaji Maharaj and Sambhaji Maharaj
Sambhaji Maharaj Rajyabhishek
Sambhaji Maharaj Rajyabhishek

 

 

 

 

 

 

 

Sambhaji Maharaj History in Marathi explained and expressed in Paintings

Attack on Portuguese in Goa
Attack on Portuguese in Goa
Sambhaji Maharaj Sanskrit Granth
Sambhaji Maharaj Sanskrit Granth
Sambhaji Maharaj Visit to Aurangzeb at Agra
Sambhaji Maharaj Visit to Aurangzeb at Agra
Jijamata and Sambhaji Maharaj
Jijamata and Sambhaji Maharaj

 

 

 

 

 

 

 

Paintings and images, photos of Chhatrapati Shri Sambhaji Maharaj – Shambhu raje

Sambhaji Maharaj and Mirza Raja Jaisingh
Sambhaji Maharaj and Mirza Raja Jaisingh
Sambhaji Maharaj Negotiating with British
Sambhaji Maharaj Negotiating with British
Sambhaji Maharaj with Rajaram Maharaj
Sambhaji Maharaj with Rajaram Maharaj
Chhatrapati Sambhaji Maharaj Punishing Ministers
Chhatrapati Sambhaji Maharaj Punishing Ministers

 

 

 

 

 

 

 

Sambhaji Maharaj photographs taken at various places

Roudra Shambhu Sambhaji Maharaj
Roudra Shambhu Sambhaji Maharaj
Entrance Gate at Shree Kshetra Tulapur
Entrance Gate at Shree Kshetra Tulapur
Shambhu Raje painting
Shambhu Raje painting
Sambhaji Maharaj Samadhi at Vadhu Tulapur
Sambhaji Maharaj Samadhi at Vadhu Tulapur
Tiruchirapalli Fort near Mysore

War with Chikkadevraja in Mysore

दख्खन स्वारी – दक्षिण प्रांतातील चिक्कदेव राजावरील आक्रमण

Tiruchirapalli fort

दक्षिणेतील सरदार औरंगजेब ला सामील होवू नये यासाठी संभाजी राजांनी मैसूर च्या चिक्कदेव राजाशी मैत्रीचा प्रयत्न केला होता.

पण त्या गर्विष्ट चिक्कदेव ने मराठ्यांच्या ३ पराक्रमी सरदारांची कत्तल करून त्यांची मुंडकी श्रीरंगपट्टणम च्या वेशीवर टांगली होती.

औरंगजेबाचे स्वराज्यावरील आलेले संकट सरसेनापती हंबीरराव मोहिते यांच्याकडे काही काळ सोपवून छत्रपती संभाजी महाराज दक्षिणेकडे निघाले.

संभाजी राजांनी त्रिचनापल्लीच्या पाषाणकोट ला वेढा घातला. फार मोठा रणसंग्राम झाला. मराठ्यांनी किल्ल्यावर अग्नी बाणांचा वर्षाव सुद्धा केला.

अखेरीस किल्ला जिंकला. त्यानंतर मात्र मैसूरकर चिक्कदेवाचे धाबे दणाणले आणि तो तह करण्यासाठी तयार झाला.

Attack on Portuguese in Goa

War with Portuguese in Goa

गोवेकर पोर्तुगीज यांच्याविरुद्ध लढाई

गोव्याच्या पोर्तुगीजांना समजावून सांगूनही त्यांनी औरंगजेबाला मदत करण्याचा प्रयत्न केला. मग मात्र संभाजी महाराजांना स्वतःच गोव्यावर चाल करून जावे लागले.

पोर्तुगीज गोव्यावर गेली एक शतक राज्य करत होते. त्यांनी पणजी शहराच्या सभोवती मजबूत तटबंदी उभी केली होती. गोव्याचा गव्हर्नर – -काउंटी दि अल्वोरे- – याने बऱ्याचश्या तोफा स्वसंरक्षणासाठी सज्ज ठेवल्या होत्या. त्यामुळेच संभाजी महाराजांना माहित होते कि गोव्यात शिरून पोर्तुगीजांवर आक्रमण करणे फार मोठे धाडस होईल. त्यामुळेच या गव्हर्नर ला गोव्याच्या बाहेर काढून त्याच्यावर हल्ला करण्याचा बेत संभाजी राजे अखात होते. गोव्याजवळील फोंडा किल्ला मराठ्यांच्या ताब्यात होता. संभाजी राजांनी ठरवले कि गोव्याच्या पोर्तुगीजांना याच किल्ल्यावर येणे भाग पाडायचे.

ठरलेल्या बेतानुसार शंभूराजांनी स्वतःच्या माणसांकडून गोव्यात अफवा पसरवण्यास सुरुवात केली कि – -गोव्या जवळील फोंडा किल्ल्यावर छत्रपती संभाजी महाराजांनी ५ कोटींचा खजिना आणून ठेवला आहे, त्याच बरोबर बराचसा दारुगोळा हि जमा करून ठेवला आहे.- – या वेळी संभाजी महाराज रायगड  किल्ल्यावर होते. गव्हर्नर ला हि बातमी माहित होती. गव्हर्नर ला माहित होते कि फोंडा किल्ल्याची तटबंदी मजबूत नाहीये. आणि किल्ल्यावर जास्त सैन्य सुद्धा नाहीये. त्याने विचार केला कि फोंडा किल्ल्यावर थोडेच मावळे आहेत, आणि मराठ्यांचा छत्रपती पण जवळ नाहीये. त्यामुळेच त्याला जोर आला आणि तो फोंडा किल्ल्यावर आक्रमण करायला निघाला. गव्हर्नर संभाजी राजांच्या गनिमी काव्यात बरोबर अडकला. त्याने आपल्या बरोबर ५ हजाराचे पोर्तुगीजी सैन्य घेतले आणि फोंडा किल्ल्यावर आक्रमण केले.

गव्हर्नर आपले पोर्तुगीजी सैन्य घेवून किल्ल्याजवळ पोहोचला तेव्हा रात्र झाली होती. अंधार पडला होता. पण त्याने ठरवले कि सकाळ पर्यंत वाट बघायची नाही, रात्रीच किल्ल्यावर आक्रमण करायचे. त्याने रात्रीच किल्ल्यावर चढाई केली. किल्ल्यावर कृष्णाजी कंक आणि येसाजी कंक हे पिता पुत्र किल्लेदार होते. पोर्तुगीजांनी किल्ल्यासमोरच्या एका टेकडीवर तोफा चढवल्या. या फिरंगी तोफा लांब पल्ल्याच्या होत्या. या टेकडी वरूनच ते मराठ्याच्या फोंडा किल्ल्यावर तोफ तोळे डागत होते. त्याच बरोबर पोर्तुगीजी सैनिक गोळ्या सुद्धा चालवत होते.

दुसऱ्या दिवशी पर्यंत हा मारा सुरु होता, त्या मार्याने फोंडा किल्ल्याच्या तटबंदीचा एक बुरुंज ढासळला होता. ते पाहून गव्हर्नर खुश झाला. त्याने आपल्या सैन्याला किल्ल्यामध्ये शिरण्याचा हुकुम दिला. पण किल्ल्यावरून होणाऱ्या मराठ्यांच्या माऱ्यापुढे एकही पोर्तुगीजी सैनिक पुढे सरकायला तयार नव्हता. पण गव्हर्नर च्या रेट्यापुढे त्याचे काही चालेना. मग काही पोर्तुगीज पुढे झाले आणि किल्ल्याजवळ आले. किल्ल्यावरून दगडांचा मारा झाला. मग मात्र पोर्तुगीज मागे हटले.
पण तरीही सलग ४ दिवस त्या टेकडीवरून किल्ल्यावर तोफांचा मारा चालू होता. खरी परिस्थिती अशी होती कि अजून एखाद्या दिवसात किल्ला पोर्तुगीजांच्या हातात जाणार होता. पोर्तुगिजांचा गव्हर्नर तर याच खुशीत वेडा झाला होता. त्याला तर फोंडा किल्ल्यावर पोर्तुगिजांचा झेंडा दिसू लागला होता. किल्ल्यावरचे मावळे येसाजी कंक यांच्या हुकुमाप्रमाणे प्राणांची शर्थ करून किल्ला लढवत होते.

आणि इतक्यात…. दुरून, काही अंतरावरून धुळीचे लोट दिसू लागले, ललकाऱ्या ऐकू येवू लागल्या, – -हर हर महादेव, शिवाजी महाराज कि जय, संभाजी महाराज कि जय- –

War with Portuguese in Goa
War with Portuguese in Goa

फोंडा किल्ल्यावरचे सगळे मावळे तत्बाडीवर आणि बुरुंजावर उभे राहून तिकडे पाहू लागले… क्षणा क्षणाला तो आवाज वाढत होता. खुद्द शंभू राजे येसाजी कंकांच्या मदतीसाठी आले होते. ते पाहून किल्ल्यावारूनही त्यांना प्रतिसाद दिला गेला, किल्ल्यावरून घोषणा उठू लागल्या, – -संभाजी महाराज कि जय ||- –

Attack on Portuguese in Goa

संभाजी महाराज, त्यांचे घोडदळ, पायदळ, सारी सेना आली होती फोंडा किल्ला राखायला, पोर्तुगीजांना पराभवाची धूळ चाखवायला. पोर्तुगीजांना पण हे लक्षात आले, मग मात्र त्यांचे धाबे दणाणले, भीतीने त्यांची गाळण उडाली. आत्ता पर्यंत गव्हर्नर ने संभाजी महाराजांचे पराक्रमाचे किस्से फक्त ऐकले होते, आज साक्षात त्यांनाच समोर बघून गव्हर्नर पूरता घाबरून गेला, खचून गेला. त्याने लगेच आपल्या सैन्याला मागे फिरण्याचा आदेश दिला. पोर्तुगीजी सैन्य देखील याच आदेशाची वाट बघत होते, आदेश मिळताच तेही पाठीला पाय लावून पळत सुटले.  किल्ल्यावरील मावळे हे दृश्य पाहून फारच आनंदित झाले.

गोव्याचा गव्हर्नर Count De Alwore याला मराठ्यांनी जेरीस आणून सोडले होते..

मराठ्यांचे गोव्यावरील आक्रमण इतके जबरदस्त होते कि, गोव्याच्या गव्हर्नर ला त्याची राजधानी पणजी पासून खाली मार्मा गोव्याला हलवावी लागली.

संभाजी महाराज यांनी आणि त्यांच्या मावळ्यांनी गोवेकर पोर्तुगीजांची केलेली वाताहत पाहून गोव्यातील मराठी लोक खूप आनंदित झाले. गोव्यातील कित्येक लोक वर्षानुवर्षे पोर्तुगिजांचा जाच, त्रास छळ आणि अत्याचार सहन करत होते. कित्येक वर्षानंतर आज ते स्वातंत्र्याचा आनंद घेत होते. मागील काही वर्षात पोर्तुगीजांनी गोव्यातील कित्येक देवळे उध्वस्त केली होती, याचाच सूड घेण्यासाठी गोव्यातील काही हिंदू लोक एकत्र आले आणि त्यांनी गोव्यातील ख्रिश्चनांच्या एका चर्चवर हल्ला केला, त्या चर्च ची तोडफोड आणि जाळपोळ सुरु केली. हि बातमी शंभू राजांच्या कानावर आली, परंतु स्वतःच्या धर्माबद्दल अभिमान आणि परधर्माबद्दल आदर असलेले संभाजी राजे यांना हि बातमी आवडली नाही. ते म्हणाले, – -आमच्या आबासाहेबांनी स्थापन केलेले हे स्वराज्य कोणाच्या धर्माच्या द्वेषावर उभे राहिलेले नाहीये.- – छत्रपती संभाजी महाराज यांनी हुकुम दिला कि, – -ताबडतोब चर्च ची जाळपोळ थांबवा- -. शंभू राजांच्या आज्ञेचे पालन केले गेले. संभाजी महाराज यांनी ख्रिश्चन धर्म स्वीकारलेल्या काही हिंदु लोकांना धर्मात परत घेतले.

गव्हर्नर आधीच पणजी सोडून गेला होता, त्याला खात्री होती कि संभाजी महाराजांना पराभूत करणे अश्यक्य आहे. त्याला भीती होती कि शंभूराजे एक न एक दिवस पूर्ण गोवा जिंकून घेतील. म्हणूनच त्याने ठरवले कि संभाजी महाराज यांच्या बरोबर तह करून आपला जीव वाचवायचा. यासाठीच गव्हर्नरने आपला वकील शंभू राजे याच्याकडे पाठवला होता. यानंतर काही दिवसातच संभाजी राजे यांनी पोर्तुगिजांबरोबर तहाची बोलणी केली. आणि ते रायगड ला परत आले.

Great Escape from Agra

Great Escape from Agra with Shivaji Maharaj

शिवाजी महाराजांबरोबर आग्र्याहून सुटका (औरंगजेबाच्या मगरमिठीतून बाहेर )

Great escape from Agra

मोगल दरबारातील घडामोडी आणि राजकारण त्यांना लहान वयातच कळले तर त्याचा त्यांना भविष्यात उपयोग होईल या विचाराने शिवाजी महाराजांनी त्यांना आग्रा भेटीच्या वेळी बरोबर नेले.

त्यावेळी संभाजीराजे ९ वर्षाचे होते.

शिवाजी महाराज आग्र्याच्या कैदेतून निसटल्यानंतर स्वराज्यापर्यंतची धावपळ संभाजी राजांना सोसली नसती आणि त्यामुळे त्यांना काही काळ सुरक्षित ठिकाणी ठेवणे गरजेचे होते.

त्यामुळे शिवाजी महाराजांनी त्यांना मोरोपंत पेशव्यांच्या मेहुण्याच्या घरी मथुरेला ठेवले.

मोंगली सैनिकांचा संभाजीराजांच्या मागचा ससेमिरा थांबवण्याच्या उद्देशाने शिवाजी महाराजांनी संभाजीराजांचे निधन झाल्याची अफवा पसरवून दिली.

ते स्वराज्यात पोहोचल्यानंतर काही काळाने संभाजीराजे सुखरूपपणे स्वराज्यात येऊन पोहोचले.